Jetlag

Jetlag (dysrhythmia) is een tijdelijke stoornis in je natuurlijke bioritme van ongeveer 24 uur (circadiane ritme slaapstoornis). Wanneer men een jetlag heeft, is de interne klok van het lichaam (bioritme) ontregelt. Deze biologische klok regelt ons slaap-waakritme en de aanpassing van hormoonspiegels over een 24-uurs ritme. De verstoring van je bioritme heeft per gepasseerde tijdszone 1 dag nodig om te herstellen.

Symptomen van een jetlag

De meest voorkomende klachten bij een jetlag zijn:

• Vermoeidheid
• Slaperigheid
• Slecht slapen
• Rusteloosheid
• Prikkelbaarheid
• Verminderde concentratie
• Verminderde alertheid
• Hoofdpijn
• Maag- en darmklachten
• Verlaagde weerstand
• Overmatig zweten

Kans op een jetlag

Niet iedereen is even gevoelig voor een jetlag. De kans op een jetlag is afhankelijk van verschillende factoren.

Passeren van tijdzones

Een jetlag komt voornamelijk voor bij mensen die in een korte tijd over meerdere tijdzones reizen. Het reizen naar het oosten (‘met de tijd mee’) heeft een grotere impact dan westwaarts reizen. Het vliegen richting noorden of zuiden heeft geen effect op de biologische klok, omdat er geen tijdzones gepasseerd worden.

Leeftijd

Ook mensen die ouder zijn, zijn gevoeliger voor de gevolgen van een jetlag. Jonge kinderen hebben er het minste last van, omdat hun slaap-waakritme nog niet zo vast is ingesteld als bij volwassenen.

Lichamelijke conditie

Wanneer je in goede lichamelijke conditie verkeert, is de kans op een jetlag kleiner dan wanneer je moe, gestrest of ziek bent.

Ochtendmens of avondmens?

Ochtendmensen blijken gevoeliger voor een jetlag dan mensen die vooral ’s avonds actief en fit zijn.

(On)regelmatigheid

Mensen die onregelmatig leven en zich daardoor makkelijker kunnen aanpassen aan veranderingen hebben vaak minder last van een jetlag.

Tips tegen een jetlag

Een jetlag voorkomen is beter dan genezen. Als je onderstaande tips volgt, verminder je de kans op een jetlag:

Zorg voor zo min mogelijk stress en spanning

Stress en spanning kan vermoeien en de weerstand verzwakken. Zorg er daarom voor dat je zo fit mogelijk bent voor je aan een grotere reis begint. Dat verlaagt de kans op een jetlag.

Eet koolhydraatarme en eiwitrijke maaltijden

Koolhydraatrijke voeding (kalkoen, aardappelen en walnoten) maakt je slaperig, omdat dit het aminozuur L-tryptofaan bevat. Eiwitrijke maaltijden daarentegen geven je juist energie.

Drinken

Uit onderzoek is gebleken dat uitdroging bijdraagt aan een jetlag. Drink daarom voldoende. Vermijd alcohol en koffie, omdat deze namelijk water aan je lichaam onttrekken.

Vervroeg je bedtijd

Ga voor je op reis gaat elke dag een uur eerder slapen dan normaal, om zo het tijdsverschil te compenseren. 2 dagen voor vertrek slaap je 2 uur eerder dan normaal en de dag voor vertrek slaap je 3 uur eerder. Let er wel op dat je niet veel meer of minder slaapt dan gewoonlijk.

Bij aankomst meteen aan nieuw dag-nachtritme houden

Hoe moeilijk het ook is: geef niet toe aan je oude dag-nachtritme. Het aanpassen aan de plaatselijke tijd wordt dan moeilijker. Ben je toch te moe? Dan kun je het beste hooguit een uurtje slapen.

Lichaamsbeweging

Mensen die regelmatig sporten hebben minder last van een jetlag. Sport je normaliter niet? Probeer dan voor vertrek 2 weken lang minimaal 20 minuten intensief te bewegen.

Lichttherapie

Je biologische klok is afhankelijk van licht. Met een lichttherapielamp is je biologische klok eenvoudig te manipuleren.

Toepassing van lichttherapie bij een jetlag

Volgens Amerikaans luchtvaartinstituut NASA kun je binnen 2 dagen herstellen van een jetlag met de toepassing van lichttherapie. Door de juiste blootstelling aan voldoende helder licht kan je interne klok worden aangepast aan de nieuwe tijdszone. Wanneer je naar het oosten vliegt, moet je ’s ochtends lichttherapie gebruiken om jetlag tegen te gaan. Vlieg je naar het westen, dan pas je ’s avonds lichttherapie toe.

Omdat lichttherapie op de plaats van bestemming gebruikt moet worden is een compacte lichttherapielamp ideaal. De Litebook Elite is speciaal ontworpen om jetlag tegen te gaan.